SCHIP-aanpak

Een aanpak voor relaties in slecht weer

Auteur: admin (page 1 of 5)

Wat vonden jullie leuk aan elkaar?

Liefde

Marieke en John wilden elkaar eeuwig beminnen

Vandaag schijnt de zon volop. Gezien de tijd van het jaar is dat overigens niet zo opmerkelijk. Ik wil het echter graag als een hoopvol teken zien voor een goede start van het  SCHIP-traject.  Vandaag gaan we terug naar het moment waarop Johan en Marieke niemand anders dan elkaar voor eeuwig wilden beminnen. Wat vonden ze nu zo aantrekkelijk aan elkaar? Wie wil beginnen om eens terug te gaan naar dat beslissende moment?

Ze wilden voor altijd bij elkaar blijven

De aanpakker

Er ontstaat even een grappige situatie omdat ze bijna tegelijk beginnen te praten. Marieke ‘wint’ het echter van Johan en ik leg direct de link naar haar copingstijl: de aanpakker! “ Het was gewoon zijn betrouwbare en rustgevende uitstraling zijn zachte blik en dan die woeste bos krullen dat ik als een blok voor hem viel”. “En ik voor jou” gaat Johan verder. “Jouw vrolijkheid, spontaniteit en energie en eerlijk gezegd natuurlijk ook, het klinkt wat banaal maar ik zeg het toch, ik vond dat je prachtige billen had”. Ik denk even een moment van verbondenheid te bespeuren en benoem dit. Het is en blijft iedere keer ontroerend wanneer we in fase 1 (Samenkomen), teruggaan naar dit moment.

De rust wordt saai

Verbroken verbinding

Ontroerend omdat, wat er ooit vanzelfsprekend was en er al zo lang niet meer is, weer even mag zijn. Het draagt ook bij aan het herstel van de verbroken verbinding waar we in de SCHIP-aanpak voortdurend naar op zoek zijn: waar kunnen ze elkaar weer vinden? De tragiek is vaak dat datgene wat men zo aantrekkelijk vond in het begin van de relatie, in een later stadium verwordt tot de grootste ergernis. De rustige uitstraling van Johan is inmiddels, in de perceptie van Marieke, vervormd tot ‘dodelijk saai’. De spontaniteit van Marieke blijkt, in de ogen van Johan, de ‘diepgang van een surfplank’ te bevatten. Het effect daarvan op hun voorbije relatie zal gaandeweg de SCHIP-aanpak duidelijk worden. Dat het daar over moet gaan laat zich raden.

Hechtingscirkel

Hij heeft een ander

Ik besluit, voordat we verder gaan, nog terug te komen op de uitspraak van Marieke tijdens de intake: “hij heeft een ander”. Hoewel de aandacht voor de onderliggende rouw thuishoort in een andere fase vind ik het relevant om vandaag hier even stil te staan bij deze definiëring. Daar heb ik de verliescirkel bij nodig omdat die zo beeldend laat zien in welke verschillende fases van rouw de partners zich kunnen bevinden en wat hiervan het effect is. Kortweg ziet de verliescirkel er als volgt uit: De eerste fase is die van de kennismaking ofwel het maken van contact. Dan ontstaat er de gehechtheid aan elkaar waaruit intimiteit en seksualiteit groeit. Onontkoombaar komt er ooit een moment dat er, door scheiding of de dood, afscheid van elkaar moet worden genomen. Een gezonde reactie op het verlies van een betekenisvolle relatie is de rouw die hierdoor ontstaat. Op enig moment gaan we betekenis geven aan datgene dat verloren is gegaan en zijn we weer in staat een nieuw contact dan wel een nieuwe verbinding aan te gaan.

Verliescirkel

De ideale scheiding, of toch niet?

Ik leg aan Johan en Marieke uit wat ik bij hen denk te zien. Hun scheiding is gezamenlijk en in goed overleg ingezet. Je zou kunnen zeggen ‘de ideale scheiding’. Ze ondernamen nog veel samen als gezin.  Ze waren verbonden in het afscheid nemen van hun liefdesrelatie. Zo was Johan bijvoorbeeld nog beschikbaar voor allerlei klusjes rondom hun voormalige woning, ondernamen ze als gezin nog het nodige met elkaar en konden ze samen de zorg voor hun beider kinderen zowel praktisch als emotioneel delen op elk moment van de dag. Nadat Johan een andere relatie kreeg is de situatie echter ingrijpend veranderd. Deze nieuwe relatie vergt al zijn aandacht en tijd. Dat resulteert in een drastisch afname van de vanzelfsprekende beschikbaarheid voor Marieke.  Marieke voelt zich hierdoor begrensd. Daar waar ze ooit samen stonden, in de verliescirkel, staat Marieke nu alleen. Dat kan voelen als verraad en in de steek gelaten worden.  Omgekeerd is voor Johan de reactie van Marieke ‘hij heeft een ander’ niet te volgen.

Puberale verliefdheid

De kinderen mogen haar niet zien

Ik vraag ze of ze zich hierin herkennen en dat wordt beaamd. Marieke reageert emotioneel: ”maar dat hoeft toch niet te betekenen dat mijn kinderen die vrouw maar meteen moeten accepteren en ik het normaal moet vinden dat zijn aandacht voor het gezin verdwenen is. Ik vind dat Johan alles uit zijn handen heeft laten vallen omwille van dat mens. Van goed vaderschap is echt niks meer over. Dat hij mijn kinderen blootstelt aan die puberale verliefdheid, want dat is het, vind ik niet te pruimen”. Ik kijk naar Johan die in elkaar lijkt te krimpen door Marieke’s felle reactie. Hij veert op: “Ze zou ook eens verder kunnen kijken dan haar neus lang is. Maar ik ben bang dat ze hiertoe niet in staat is”.

Vakantie

De ex-partner relatie centraal

Het is heel verleidelijk om nu in te gaan op de vraag of hier wel dan niet sprake is van slecht vaderschap. Als dit ze zou helpen was ik hiertoe over gegaan. In deze fase, waarin er nog onvoldoende duidelijk is waar hun relatie is gaan schuiven en waar de pijn van het verlies aan raakt, heeft dit echter weinig zin. Daarbij gaat het in de SCHIP-aanpak niet over de kinderen maar staat de ex-partnerrelatie centraal, daar moet het over gaan. Tot slot van deze eerste sessie van fase 1 bespreken we hoe we omgaan met de komende periode. De zomervakantie dient zich aan. Dat betekent dat we pas over vier weken verder kunnen met het traject.  Ik wijs ze nogmaals op de afspraak dat we vanaf nu altijd de ander in alle mails en appcontact in cc zetten. De huiswerkopdracht: ”waar is jullie relatie gaan schuiven en wat heb je gedaan met de signalen?” blijft van kracht.

Ex-partners

Samen de schouders eronder

Ik wens ze een fijne vakantie en veel wijsheid toe. “Houd de moed erin en wees trots op jezelf dat je dit samen aan durft te gaan” zeg ik bij de deur.

Aan mijn gevoel dat dit wel eens een succesvol traject gaat worden ontbreekt het niet.  Helaas ben ik slechts degene die het faciliteert.  Marieke en Johan zijn degenen die hun schouders er onder moeten zetten…

Ik vraag of deze informatie, voor dit moment, voldoende basis biedt om een afspraak te maken om Fase 1 te kunnen starten. Johan en Marieke stemmen hiermee in.

-Tineke Rodenburg-

De ex relatie vlot trekken. Kan dat?

Slecht weer inside and out

Marieke en Johan komen naar de intake

Op de dag van hun eerste afspraak is het onstuimig herfstweer. Druipend van de regen komen ze, bijna tegelijk, mijn praktijk binnenlopen. Ietwat onwennig nemen ze plaats. Eerlijkheidshalve moet ik bekennen dat ook ik zo’n eerste afspraak enigszins spannend vind. Mijn vurige hoop datgene te kunnen bieden wat helpend is, de ex-relatie vlot trekken, is daar debet aan. Relationeel gedoe, of dat nu tijdens de relatie is of na het beëindigen daarvan, betekent ellende en vreet energie. Een liefdevolle relatie, en dat geldt zowel voor liefdesrelaties als voor ‘partners in ouderschap’, is een buffer voor alles wat ons leven kan ontregelen. We ontkomen nu eenmaal niet aan tegenslagen gedurende ons leven, zoals ziekte, ongemak, kleine en grote verliezen. Indien dit echter plaatsvindt binnen een toch al turbulentie relatie is dat vaak de spreekwoordelijke druppel die de emmer doet overlopen. Dat te veel stress slecht voor de gezondheid is en het welzijn van de mens negatief beïnvloedt, zal menigeen kunnen begrijpen.

Inzicht in elkaar is de sleutel tot begrip

Coping en hechting

Beiden overhandigen mij hun ingevulde coping en hechtingstijllijst. Dit biedt mij, als SCHIP-behandelaar, nuttige informatie. Johan blijkt vermijdend te zijn gehecht en heeft een palliatieve copingstijl. Marieke is veilig gehecht en een aanpakker. Ik leg ze meteen uit hoe dit in hun relatie tot onbegrip kan leiden. Marieke die aan de slag gaat en Johan die het probleem wil vermijden. Ik geef ze informatie mee waarin ze verder na kunnen lezen waarin ze verschillen en hoe dit uit kan werken in hun relatie.

Wat eens zo mooi begon

Reden van de scheiding

Vervolgens vraag ik wie mij zou willen vertellen wat de reden is van hun scheiding en hun visie op de ontstane vechtscheiding. Marieke kijkt even terloops naar Johan en vraagt: “zal ik dan maar beginnen?  We kennen elkaar al vanaf de middelbare school. Johan zat een klas hoger dan ik. Het was eigenlijk al snel duidelijk dat wij een stel werden.  Na ons afstuderen zijn we gaan samenwonen en toen ons eerste kind kwam zijn we getrouwd. Achteraf gezien was dat de meest zorgeloze periode. We waren jong en mega ambitieus. We konden samen bergen verzetten en het leven lachte ons toe. Toen we ons tweede kind kregen veranderde dat. Het was een enorme huilbaby. Ons leven werd volkomen beheerst door het nooit aflatende, althans zo ervaarde ik dat, gekrijs. Ook al hield hij soms even op, dan zat dat hoge huilen nog in mijn oor. Johan en ik leefden volkomen langs elkaar heen. We grossierden doorlopend in wederzijdse verwijten. Het was nooit meer echt ontspannen en gezellig. Ik kreeg allerlei psychosomatische klachten waar Johan niets mee kon. Gaandeweg irriteerde hij me steeds meer door weg te duiken en niet thuis te geven als ik hem nodig had. In het begin van die periode gooide ik hem dit vaak voor de voeten. Maar in plaats van dat hij zijn best deed om mij te begrijpen leek het wel of hij me nog meer uit de weg ging. Kortom, mijn liefde verdween in het afvoerputje en ik besloot dat we maar uit elkaar moesten. Het initiatief kwam van mijn kant en Johan ging eigenlijk zonder protest akkoord. Toen het besluit was genomen namen gek genoeg de ruzies af. Na onze scheiding werden we een soort van goede vrienden. Johan deed allerlei klusjes bij mij en één keer per week aten we samen met het hele gezin. We gingen zelfs regelmatig een weekje met elkaar op vakantie en ook Sinterklaas vierden we met elkaar. Maar dat is allemaal verleden tijd, want Johan heeft een ander en heeft geen enkele boodschap meer aan mij. Niet alleen ik ben woest, maar ook de jongens voelen zich door hem aan de kant gezet. Ze willen niet meer naar hem toe en ik kan me dat heel goed voorstellen. Johan begrijpt dit niet en dat hij dat niet begrijpt begrijp ik weer niet. Hierdoor hebben we steeds hoogoplopende conflicten”.  

Kinderen zijn beinvloedbaar

Ze houdt de kinderen bij me weg

Johan luistert aandachtig naar hetgeen Marieke vertelt. Ik vraag hem om zijn versie te vertellen. “Het klopt wat Marieke zojuist heeft verteld. Ik begrijp echter niet wat het probleem is. We zijn ondertussen toch al ruim een jaar uit elkaar en ook nog op haar initiatief. Ik wil dat mijn kinderen net zoals daarvoor gewoon bij mij kunnen zijn. Ze zijn negen en elf jaar en geloven alles wat hun moeder zegt. Ik vind het moeilijk om te zeggen, maar soms denk ik dat ze de kinderen tegen mij opzet.” Ik bedank beiden voor hun uiteenzetting.

Echtscheiding genereert rouw

Door de ogen van de kinderen kijken

Tijdens de intakefase is het van belang de reden van de scheiding in kaart te brengen, de SCHIP-aanpak uit te leggen en de condities voor een succesvol traject vast te leggen. Ik leg uit dat de SCHIP-aanpak tijd en een stevige motivatie vergt van beide ex-partners. Ik onderstreep dat het geen sinecure is om met je ex om de tafel te gaan zitten en dat daar lef voor nodig is. Er zit geen enkele garantie op het slagen van deze aanpak. Maar als het lukt dan geef je jezelf, je ex en jullie kinderen het mooiste cadeau dat je kunt krijgen, namelijk: een gelukkige toekomst en een grotere kans dat nieuwe relaties niet opnieuw in een scheiding belanden. De SCHIP-aanpak vraagt inzet van beiden.

De SCHIP-aanpak

Het traject verloopt via vijf fases: Fase 1 Samenkomen, Fase 2 Conflict en verliesverheldering, Fase 3 Helpend horen, Fase 4 Integratie en Fase 5 Partners in ouderschap. Iedere fase bestaat uit 2 tot 3 sessies. Vanaf fase 2 krijgen de ex-partners, ter voorbereiding op iedere sessie, huiswerkopdrachten mee. Het moge duidelijk zijn dat het maken van deze opdrachten een absolute voorwaarde is voor de slagingskans van het traject.

Kinderen buiten beschouwing

Uniek aan deze aanpak is ook dat we de kinderen buiten beschouwing laten. De SCHIP-aanpak stelt dat het pas echt goed komt met de kinderen wanneer hun ouders weer met elkaar in verbinding staan. Gangbare aanpakken sporen de ex-partners aan om toch vooral door de ogen van hun kinderen te kijken in de verwachting dat de ruzies zullen stoppen. Als het zo simpel was, dan zouden we inmiddels een afname van het aantal vechtscheidingen moeten waarnemen. Helaas zien we het percentage vechtscheidingen alleen maar toenemen. De focus van de meeste aanpakken is gericht op de toekomst. Dat echtscheiding rouw genereert, daar is men het ondertussen wel over eens. Maar stelt men, de relatie is voorbij en het is zaak om naar de toekomst te kijken.

Stress lijst

Echtscheiding nummer 3 op stress lijst

De SCHIP-aanpak kijkt daar anders naar. Wanneer we de drie belangrijkste stressoren in ogenschouw nemen, die dingen waardoor mensen ontregeld raken, dan staat op de 1e plaats: het overlijden van een dierbare. Op de 2e plaats een echtscheiding en op de 3e plaats verlies van baan of een verhuizing. Als we ervan uit gaan dat we geen relaties aangaan met de bedoeling deze te verbreken, is het in wezen volstrekt onnatuurlijk dat twee mensen die zich ooit zo met elkaar hebben verbonden de rouw en het verdriet over de voorbije relatie individueel verwerken. Rouwen doen we namelijk altijd in interactie met onze naaste omgeving. We hebben die ander nodig om weer op verhaal te komen en betekenis te kunnen geven aan datgene wat we hebben verloren.

Verbinden als partners in ouderschap

Partners in ouderschap

De SCHIP-aanpak biedt de mogelijkheid te reconstrueren hoe het komt dat de relatie tot een breuk heeft geleid. De ex-partners hoeven elkaar zeker niet los te laten maar gaan als het ware een nieuwe verbinding aan met elkaar. Dit is een verbinding die recht doet aan de nieuw ontstane situatie: ‘partners in ouderschap’.

Ik vraag of deze informatie, voor dit moment, voldoende basis biedt om een afspraak te maken om Fase 1 te kunnen starten. Johan en Marieke stemmen hiermee in.

De zon breekt door

Goed afsluiten

Inmiddels is de regen gestopt en schijnt er een flauw zonnetje. Ik zeg dit te beschouwen als een goed voorteken voor een succesvol SCHIP-traject. Beiden schieten in de lach en dat resulteert in een ontspannen afscheid.

-Tineke Rodenburg-

Marieke wil weten of met je ex in therapie wel werkt

Aanmelding SCHIP

Marieke neemt contact op

Drie dagen later neemt de ex van mijn beller contact met mij op. Veelal is een snelle reactie van de ex-partner, een goed teken en dat blijkt ook deze keer zo te zijn.  De ex van mijn beller heet Marieke. Zij klinkt welwillend en zeer geïnteresseerd in de SCHIP-aanpak. “ik heb al uitgebreid op de site van de SCHIP-aanpak  gekeken en het gratis te downloaden e-book in een keer uitgelezen. Ik ben ook van plan het boek te kopen”. Ze heeft nog wel wat vragen voordat ze volmondig kan instemmen met de aanpak: “ik heb overlegd met een aantal goede vrienden van me. Zij verklaren me voor gek dat ik weer met Johan om de tafel ga zitten. Ik weet niet of het jou ook is opgevallen maar hij is behoorlijk narcistisch. Ik vind dat lastig want ik denk dat mijn vrienden wel een punt hebben. Ze hebben me zo gesteund de afgelopen periode. En stel nu dat het weer mislukt wat dan? Ik ben bang dat het dan een kwestie wordt van eigen schuld dikke bult. Of ik daarna nog een beroep op ze kan doen vraag ik me af”. Ik vertel haar dat ik deze angst herken en vaker de vraag hoor “Met je ex in therapie, is dat wel een goed idee en waarom zou je”?

Vrienden op vakantie

Vakantie voor vrienden

A priori ben ik niet zo van de goed bedoelde adviezen maar dit keer ontkom ik er niet aan. “Ik adviseer je jouw vrienden en familie hartelijk te bedanken voor al hun steun en bemoeienissen van de afgelopen periode en vooral te benadrukken dat je deze zeer hebt gewaardeerd. Zeg maar tegen ze dat ze voorlopig even ‘vakantie’ hebben en dat je van jouw therapeut hebt begrepen dat de kans op een geslaagd traject groter wordt indien er niet meer dan twee mensen bij betrokken zijn. En dat is natuurlijk wat iedereen jou toewenst, een geslaagd traject en rust in de tent toch?” Ik hoor dat ze in de lach schiet.

Wij kozen voor elkaar

Voor altijd bij elkaar willen zijn

Uit ervaring weet ik dat het een ‘mission impossible’ is te denken dat hiermee de reacties, meningen, goed bedoelde adviezen en alles wat kenmerkend is aan een betrokken sociaal netwerk, zullen uitblijven. Anderzijds is het in ieder geval een poging de negatieve neveneffecten van deze goed bedoelde zorg zoveel als mogelijk te beperken.  De effecten van een betrokken omgeving zijn namelijk niet te onderschatten. Aan de rand van het ‘speelveld’ participeren zij doorgaans een stevig potje mee. Helaas is dit niet altijd helpend voor de beide (ex)partners. “Met je ex in therapie? Ik begrijp niet dat je nog iets van haar verwacht je weet ondertussen toch hoe ze in elkaar steekt? Laat je niet inpakken door hem en zorg dat je krijgt waar je recht op hebt”. Goed bedoelde adviezen die helaas eerder escalerend dan de-escalerend zijn in het proces van de SCHIP-aanpak. Naarmate de tijd verstrijkt wordt het conflict doorgaans grimmiger en breidt zich als een olievlek uit: Steeds meer mensen raken erbij betrokken, er ontstaat een zwart/wit denken en de oplossing verdwijnt meer en meer naar de achtergrond. De treurigheid is echter dat iedereen, gaandeweg de tijd verstrijkt, lijkt te zijn vergeten dat deze twee mensen ooit niets liever wilden dan voor altijd bij elkaar te kunnen zijn.

Praten met beide ex-partners

Twee kanten aan het verhaal

Ondertussen heb ik nog geen idee wat de reden is van hun scheiding en weet ik nog niets van hun achtergrond. Vaak krijg ik ongevraagd deze versies gepresenteerd. Ik geef er echter de voorkeur aan om hun beider versies te horen tijdens de intake. De wijze waarop deze versies worden geformuleerd geeft mij namelijk bij aanvang al belangrijke informatie. Wat is ‘het verhaal’?  Is het een ‘af verhaal’ of lukt het hen er genuanceerd naar te kijken? Zijn er belangrijke overeenkomsten of zijn het juist de uiteenlopende meningen die opvallen? Hoe reageren beiden op elkaars verhaal en wat laten ze non-verbaal zien?

Plan de afspraak

Afspraak maken voor SCHIP-aanpak

Marieke zegt voor dit moment geen vragen meer te hebben en graag een eerste afspraak te maken.  Ik leg uit dat vanaf dit moment alle mails die wij en zij aan elkaar sturen in cc gaan. Daarbij vraag ik hen om tijdens de intake de door mij vooraf opgestuurde copingstijl en hechtingstijl lijst in te vullen. Ik geef hierbij een korte uitleg: coping staat voor de manier waarop mensen met problemen omgaan. In conflictsituaties is het van belang om elkaars coping onder de loep te nemen waardoor men elkaars reacties beter begrijpt. Dat geldt evenzo goed voor de wijze waarop men is gehecht. De wijze waarop we zijn gehecht is bepalend hoe veilig we ons voelen de ander te durven vertrouwen en dichtbij te laten komen. Ik voel de neiging opkomen om in een mini-college te geven over beide onderwerpen maar kan dit gelukkig nog net op tijd onderdrukken.

Waarom deze scheiding

We sluiten het telefoongesprek af. Ik hoop dat ik de onderzekerheid over met je ex in therapie gaan, weg heb kunnen nemen. Ik ben ondertussen benieuwd geraakt naar hun verhaal. Wie zijn deze Marieke en Johan? Wat heeft gemaakt dat ze in zo’n akelige situatie zijn beland?

-Tineke Rodenburg-

Johan en Marieke scheiden met de SCHIP-aanpak: de aanmelding

Wij gaan scheiden

Wat is de juiste hulp bij echtscheidingen?

Het is een ietwat paniekerig klinkende mannenstem die ik aan de andere kant van de lijn hoor spreken. “Klopt het dat ik bij u terecht kan als het gaat om hulp bij echtscheiding of liever gezegd, helaas inmiddels een dreigende vechtscheiding? Ik val maar direct met de deur in huis want ondertussen ben ik ten einde raad. Van alles hebben we geprobeerd: werken aan onze communicatie, echtscheidingsbemiddeling, individuele gesprekken met goedwillende hulpverleners, hulp van vrienden en familie maar we schieten geen barst op. Sterker nog, we raken het zicht op daar waar het over zou moeten gaan, meer en meer kwijt. Nu heb ik van verschillende kanten gehoord dat u kennelijk een aanpak heeft die schijnt te werken…ehhh”. 

Wat is bijzonder aan de SCHIP-aanpak

Ik vermoed dat hij verwijst naar de SCHIP-aanpak en spreek dit uit.  Hij beaamt dit en stelt per omgaande de vraag: “Kunt u mij vertellen wat daar zo bijzonder aan is”?  Ik haal even diep adem voordat ik losga in mijn uitleg. Het wil namelijk nog wel eens voorkomen dat mijn enthousiaste woordenstroom over de SCHIP-aanpak de toehoorder aan de andere kant van de lijn dusdanig overrompelt dat dit een averechts effect genereert.

Hulp bij echtscheiding

“Heeft u even tijd?” Zonder zijn reactie af te wachten steek ik van wal. “De SCHIP-aanpak is een unieke aanpak voor relaties die zich in slecht weer bevinden en die in een (v)echtscheiding zijn beland. De aanpak is ontwikkeld vanuit het perspectief van rouw. Gelukkig is men het er de laatste jaren over eens dat echtscheiding rouw betekent. Rouw over de voorbije relatie. In de meeste gangbare aanpakken wordt dit wel erkend maar ligt de focus op de toekomst vanuit gedachte dat de partners moeten leren elkaar los te laten. De SCHIP-aanpak daarentegen zegt juist het omgekeerde. De ex-partners verliezen samen dezelfde relatie en zullen deze rouw daarom ook samen dienen te verwerken. De ex-partners zullen een andere verbinding met elkaar moeten aangaan. Een verbinding die recht doet aan de nieuw ontstane situatie. Het doel van de aanpak is te komen tot ‘partners in ouderschap’. Tijdens de relatie hebben de partners elkaar veelal gekwetst. Deze kwetsuren werken door in het proces van de echtscheiding en zorgen voor pijn en verdriet.  Hierdoor ontstaan er conflicten over en weer. Het blijkt makkelijker om boos te zijn dan de pijn over het verlies van de relatie aan elkaar te tonen. Doorgaans hebben beide partners geen notie van waar hun ex last van heeft en mee worstelt. Wel gaan ze gebukt onder het gedrag dat daaruit voortvloeit. Veelal is het vertrouwen door emotionele afwezigheid of seksuele ontrouw tijdens de relatie zo beschadigd geraakt dat alles wat de partner doet of zegt door deze bril van wantrouwen wordt opgevat en geïnterpreteerd. Tijdens de SCHIP-aanpak gaan we terug naar het moment dat de relatie begon te schuiven. We reconstrueren wat de reden is van het mislopen van hun relatie. De SCHIP-aanpak vergt tijd en is niet, zoals we vandaag de dag vaak zien, een kortdurende oplossingsgerichte snel klaar methode. De SCHIP-aanpak neemt de tijd om de angel, dat wat in de schaduw heeft gestaan, dat wat er niet mag zijn maar er wel is, eruit te halen en aandacht te geven.”

Mijn ex is een narcist

Mijn ex is borderline / narcist

Het is even stil aan de andere kant van de lijn. “Dat herken ik deels. Maar in onze situatie ligt het toch iets anders. Mijn ex-partner is namelijk niet voor rede vatbaar. Om eens een voorbeeld te noemen: zij vindt mij geen goede vader. Ik schijn weinig inlevingsvermogen te hebben en erger: zij typeert mij als een narcist die alleen aan zichzelf denkt. Het wordt de hoogste tijd dat ze eens naar zichzelf gaat kijken met haar wisselende stemmingen. Ik heb het eens opgezocht op internet en wat mij inmiddels duidelijk is geworden is dat ze een echte borderliner is. Ik wil het allerbeste voor mijn kinderen en zal me er nooit maar dan ook nooit bij neerleggen dat ik ze slechts een nachtje per twee weken bij mij heb. Ik denk dat het een hele toer gaat worden om haar mee te krijgen naar uw aanpak.  Graag maak ik eerst zelf een afspraak met u. Ik denk dat dit van belang is zodat u straks weet waar u mee van doen hebt”.

Ik weet wat goed is voor mijn kind

Ik heb het beste met mijn kind voor

Bovenstaand beschreven gesprek is exemplarisch voor de wijze waarop mensen zich veelal aanmelden. Er is van alles uit de kast getrokken om de akelige situatie vlot te trekken, de moedeloosheid en uitzichtloosheid is voelbaar en de schuld ligt bij de ander. Iedere ouder denkt zeker te weten dat hij of zij het beste voorheeft met het kind en dat de andere ouder een persoonlijkheidsstoornis heeft. Het conflict is voorliggend en daar loopt alle energie en tijd in weg. Het onderliggende verlies is uit het zicht verdwenen. Dat geldt overigens niet alleen voor de strijdende (ex)partners maar ook voor de betrokken hulpverleners. Alles is gericht op het oplossen van het conflict.  De SCHIP-aanpak daarentegen behelst een integrale benadering waardoor er zowel aandacht is voor het conflict als voor het verlies.

Mijn ex is gek

Situationele gekte

Hoewel het heel verleidelijk is om gehoor te geven aan zijn vraag eerst een individueel gesprek met hem in te plannen weet ik uit ervaring dat dit altijd een valse start oplevert. De (ex) -partner staat hierdoor namelijk direct op achterstand met alle gevolgen van dien. Het kost mij de nodige moeite en tijd om dit aan mijn beller uit te leggen. Ook de aanname dat zijn ex wellicht een persoonlijkheidsstoornis zou hebben blijkt vrij hardnekkig. Geduldig leg ik uit dat onder stress en dreiging ieder mens zich op den duur ‘gestoord’ gaat gedragen. Onze neuroses, waarmee we allemaal zijn behept, krijgen dan als het ware vrij spel. Wij noemen dit ‘situationele gekte’. Zodra de rust wederkeert, doorgaans wanneer er ruimte komt voor erkenning, gaan de meeste mensen zich weer ‘normaal’ gedragen. Als we de vechtende ex-partners moeten geloven zou heel scheidend Nederland een persoonlijkheidsstoornis hebben.  Ieder weldenkend mens begrijpt dat deze aanname lichtelijk overtrokken is.

Ik voeg daar aan toe: “Maar mocht u desondanks zeker denken te weten dat dit bij u wel het geval is, adviseer ik altijd deze stoornis te laten vaststellen door een daartoe opgeleid en deskundig professional. Ik hoop van harte dat u uw (ex)-partner kunt motiveren voor de SCHIP-aanpak. Ik zou haar verwijzen naar de site www.schipaanpak.nl  en ze mag mij altijd bellen voor meer informatie”.

Om de tafel met je ex

Zo eindigt dit telefoongesprek. Ik mag hopen dat hij in staat is zijn (ex)-partner te motiveren om zich te verdiepen in de SCHIP-aanpak. Er is moed voor nodig om met degene die jou, vanuit jouw perceptie zo diep heeft gekwetst en waarin je alle vertrouwen hebt verloren om de tafel te gaan zitten.

Vanuit mijn ervaring van de afgelopen twee jaar met al die (ex) -partners die wel het lef hadden dit traject met elkaar aan te gaan, weet ik dat er weinig anders op zit. Als we bedenken dat 40 % van de huidige relaties eindigt in een scheiding maar dat 60 % van de nieuwe relaties wederom daarin verzeilt, is de SCHIP-aanpak de investering meer dan waard. Indien de eerste relatie niet goed is afgehecht zal het ‘gedoe’ met de ex-partner de nieuwe relatie infecteren en ondermijnen.  Voor relaties die in turbulent vaarwater zijn terecht gekomen blijkt de SCHIP-aanpak eveneens het tij te kunnen keren.  De vraag, wat is de juiste hulp bij relatieproblemen en (v)echtscheiding hoop ik hiermee te hebben beantwoord.

-Tineke Rodenburg-

Oefening baart kunst

uitgeblust

“Om maar direct met de deur in huis te vallen: er valt eigenlijk weinig meer te zeggen. De afgelopen maanden zie ik geen enkele beweging bij Frans om te investeren in onze relatie. Of hij nu wel of niet thuis is maakt geen enkel verschil. Ik trek de kar in ons gezin met onze drie kinderen nog steeds alleen. Eerlijk gezegd ben ik er ondertussen zo aan gewend geraakt dat het gek genoeg ook gewoon is geworden. Frans komt thuis, zegt ons nog net gedag en verdwijnt vervolgens achter zijn laptop om dat er nog altijd érgens op gereageerd moet worden. En tegen de tijd dat de kinderen op bed liggen, die, je snapt het al, ik natuurlijk voorlees en naar bed breng, zit Frans uitgevloerd op de bank. Mocht ik overdag nog hebben overwogen er een leuke avond van te maken of de gedachte aan seks toe te laten, bij het aanzien van een uitgezakte man met overhemd half uit de broek hangend, vergaat mij de motivatie en zeker de lust totaal. Van mijn kant is er ook geen initiatief richting Frans meer te verwachten.  En als ik nog eerlijker ben, denk ik soms overkwam hem maar iets ergs dan was ik van hem af. Kortom onze relatie is op sterven na dood. Je ziet, ik heb me helemaal  aan de huiswerkopdracht voor fase 3 gehouden” .

Ik kijk naar Frans die in elkaar lijkt te krimpen na de deze openbaring van zijn vrouw.  We zitten in fase drie van de SCHIP-aanpak. Dit is de fase waarin de stellen elkaar helpen om moeilijke onderwerpen onder woorden te brengen en datgene tegen elkaar uit te spreken wat zich voorheen nog ‘in de schaduw’ bevond. Hoe moeilijk blijkt het keer op keer om de wezenlijke dingen met elkaar te bespreken. Met name die onderwerpen die raken aan schuld of schaamtegevoelens worden in veel relaties vermeden.  Wanneer er al de nodige spanningen zijn binnen de relatie neemt de motivatie om het achtereind van je tong te laten zien aan die ander zienderogen af. De angst om het sluimerende conflict onnodig nog meer te voeden is daar zeker debet aan. Als er al met elkaar wordt gesproken is dat veelal in een verwijtende sfeer maar veelal vervallen stellen in verstikkende apathie. Zo wordt de afstand groter en dijt de spreekwoordelijke ’roze olifant’  tussen de stellen meer en meer uit.

Ik kijk weer naar Frans en vraag of het hem ook is gelukt zich voor te bereiden voor deze sessie. Frans heeft weinig aansporing nodig. “Jazeker heb ik dat gedaan. Ik vraag me af of jij enig idee hoe het voor mij is? Wat ik ook probeer het is bij jou trekken aan een dood paard. De afgelopen weken heb ik twee keer geprobeerd  om je aan te halen en daarbij nadrukkelijk gevraagd: “houd me even vast”. Ik moet er wel bij zeggen dat ik dat deed omdat het moest van jou, Tineke, maar toch. Geen enkele reactie van de kant van Olga.  Het klopt als je zegt dat ik de afgelopen jaren jou en de kinderen heb verwaarloosd maar de laatste weken krijg ik de indruk dat de rollen zijn omgedraaid. Mijn gevoelens voor jou zijn tot een zeer bedenkelijk minimum gedaald.  Ik denk steeds vaker werd ik maar eens verliefd op een ander. Laat ik ook maar eens heel erg eerlijk zijn. Voor mij is de maat vol, ik voel me door jou genegeerd, vernederd en een domme sukkel. Ik stop er mee”.

Er valt een doodse stilte waarin het lijkt alsof beiden niet alleen tot zich door laten dringen wat ze zelf maar ook wat de ander zojuist heeft opgebiecht. Als het een voetbalwedstrijd zou zijn zouden we kunnen spreken van 1-1.

Het is voor de hand liggend om Olga en Frans te vragen op elkaar te reageren. De kans is echter groot dat het conflict hierna weer tot onbeheersbare hoogte oplaait. Het is vele malen constructiever om ze te motiveren te durven kijken naar de pijn van hun verlies. Datgene dat zich schuilhoudt achter het conflict. Daar zou het namelijk over moeten gaan.  Ik benoem wat zich hier zojuist heeft afgetekend. “Wat jullie tegen elkaar hebben uitgesproken geeft feilloos en zonder enige franje de moedeloosheid aan waarin jullie beiden verkeren. Dat hebben jullie in ieder geval gemeen met elkaar. Jullie zouden bijna hopen dat het lot voor jullie beslist hoe deze impasse doorbroken gaat worden. Alles beter wellicht dan zelf langer verantwoordelijk te zijn voor de afloop. Maar ik heb tussen de regels door ook nog iets anders gehoord. Ik hoorde Olga zeggen dat de relatie op sterven na dood is. Als ik het positief etiketeer zou ik kunnen zeggen er is dus nog ergens leven. En Frans hoor ik zeggen: mijn gevoelens voor jou zijn tot een minimum gedaald. Dat lijkt te betekenen dat er nog wel iets van de liefde te bespeuren is. Klopt dit? En wat ik ook hoor is dat jullie beiden in jullie loopgraaf zitten, wachtend op een initiatief van de ander. Klopt dit ook?”

Tot mijn opluchting knikken zowel Frans als Olga instemmend op mijn  waarneming.  Ik vervolg mijn betoog “Tja, niets doen is dus geen optie. Er is een stevige klus te klaren. Het is links- of rechtsom en dat geldt voor jullie beiden. Zolang er nog ergens, ook al is het ver weggezakt, liefde is te bespeuren is het tij wellicht nog te keren”.

Ik vraag Olga en Frans wat ze nodig hebben om de verbinding met elkaar te kunnen herstellen? Wat zouden ze zelf en wat zou de ander kunnen doen? Ik spreek met ze af om hun deze opdracht, na afloop van deze sessie, te mailen En tot slot vraag ik ze door te gaan met de opdracht van de vorige keer. Deze luidt: stop met vruchteloze discussies en verwijten naar elkaar. Mochten deze zich toch voordoen neem je je voor daarmee te stoppen en aan de ander te vragen; “Houd me vast. Ik weet even niet meer hoe het verder moet, maar wat ik wel weet is dat ik van je houd”. De ervaring heeft geleerd dat dit rust genereert waardoor er ruimte komt om op een andere manier naar elkaar te kunnen kijken.

Fase 3 van de SCHIP-aanpak is een spannende fase voor ieder stel wiens relatie zich ‘in slecht weer’ bevindt. Eerst zal de spreekwoordelijke angel eruit moeten en de veiligheid worden hersteld. Pas dan kunnen stellen zich weer kwetsbaar tonen naar elkaar. Noodzakelijk is dat er contact kan worden gemaakt met de onderliggende hechtingsbehoefte en angsten.  Ik heb goede hoop dat ze dit gaat lukken.

Bij het afscheid nemen spreek ik ze bemoedigend toe: “Houd de moed erin en vergeet niet: oefening baart kunst”.

-Tineke Rodenburg-

« Oudere berichten

© 2019 SCHIP-aanpak

Thema gemaakt door Anders NorenBoven ↑