SCHIP-aanpak

Een aanpak voor relaties in slecht weer

Auteur: admin (page 1 of 6)

De emotionele pijpleiding schoonblazen

Bevroren

Met de seizoenen mee

Bij binnenkomst excuseren ze zich allereerst voor hun, bijna tien minuten, vertraging. Vandaag is de eerste dag dat er nachtvorst is opgetreden waardoor ze beiden hun auto moesten schoonkrabben. We staan even een moment stil bij het prachtige uitzicht vanuit mijn praktijk. Alles is wit en in combinatie met het flauwe zonnetje dat over het weiland met schaapjes schijnt, trekt het een ieders aandacht. Ik benoem hoe hoopvol het is dat wat er ook in ons leven gebeurt de seizoenen zich er niets van aantrekken. De natuur verloopt in vaste opeenvolgende patronen. De parallel met de SCHIP-aanpak is hierbij eenvoudig te trekken.

Conflicten verwijderen

Wisselwerking conflict en verlies

Want dit proces, hoe toepasselijk, verloopt doorgaans ook in golven.

Met name fase 2 wordt gekenmerkt door oplaaiende conflicten die vervolgens worden ‘afgeblust’ door de focus te verleggen naar het onderliggende verlies. Dat neemt niet weg dat er soms stevige noten worden gekraakt tussen de ex-partners. De impact van de verliezen op het gedrag van beiden kan namelijk groot zijn. Maar als ze in staat zijn dit te herkennen ontstaat er wederzijds begrip.

Niet geheel onbelangrijk daarbij is dat men zichzelf ook beter gaat begrijpen, want dit is doorgaans de opmaat voor een nieuwe verbinding.

Kan iemand helpen?

De verschillende percepties en de betekenis die daaraan wordt gegeven leiden tot afstand en niet helpend gedrag. En zo raken de ex-partners verstrikt in een vicieuze cirkel van actie en reactie waarmee ze beiden niet kunnen stoppen en waarvan een gevoel van moedeloosheid het gevolg is.  Vanuit die moedeloosheid en de grote behoefte dat deze destructieve dynamiek stopt wensen ze elkaar veelal van alles toe. Er ontstaat de hoop dat er wellicht vanuit ‘hogerhand’ iemand ingrijpt om deze energievretende impasse op de een of andere manier te doorbreken.

Onder de oppervlakte

In fase 3: Helpend Horen, gaan ze ‘onder de oppervlakte’ op zoek naar de dieper gelegen gedachten en gevoelens. Een van de eerste vragen van de huiswerkopdracht luidt als volgt: ‘Welke gedachten en gevoelens heb je wel eens waarvan je denkt: als hij/zij dat eens zou weten. Gedachten en gevoelens waar je je misschien voor schaamt of waarover je je schuldig voelt?’. Het is in feite niet de vraag of ze deze gedachten wel dan niet hebben, maar veel meer welke het zijn. Want ook al weten ze doorgaans niet wat de ander hen toewenst, ze zijn ze wel voelbaar. Het gezegde: ‘als blikken zouden kunnen doden’ behoeft hierbij geen betoog.

Schaamtevolle gedachtes

Schaamtevolle gedachtes

Ik vraag hen hoe het was om deze opdracht te maken? Johan reageert: ”ik vond het een lastige opdracht. Hoewel het me wel is gelukt zit ik niet te springen om hem hier te delen”. Ik richt me naar Marieke, en jij? Marieke staart naar de grond terwijl ze bijna fluisterend zegt: “ik heb er echt mee gezeten. Het was confronterend en schaamtevol. Ik zie er ook tegenop het hardop te vertellen”.

“Fijn dat het jullie dus wel gelukt is en bedenk wat jullie ook hebben opgeschreven het zijn maar gedachten hè. Wie wil beginnen?”.

Johan neemt een stevige hap adem en zegt: “Ik heb wel eens gedacht verdween je maar uit mijn leven zodat ik nooit meer last van je zou hebben. En…ik heb zelfs wel eens gedacht, was je maar dood…of zoiets”.

En jij Marieke?

Marieke zegt: “Het is heel erg maar ik heb wel eens gehoopt dat hij samen met die vrouw tegen een boom zou rijden. En dat zij het niet zou overleven, maar Johan levensgevaarlijk gewond eruit zou komen. Ik zou hem dan natuurlijk verzorgen en dan zou hij weer van mij gaan houden en zo zouden we weer samenkomen”.

Duistere gedachten

Valkuil voor de behandelaar

Een grote valkuil voor mij als behandelaar is om inhoudelijk in te gaan op datgene dat de ex-partners hebben opgeschreven. Dat doe ik dus niet. Ik vraag hoe het voor hen beiden is nu het gezegd is. Unaniem ervaren ze het als opluchting. Nu het is uitgesproken krijgt het lucht. Alles wat zich afspeelt in de duistere spelonken van onze geest loopt de kans uit te groeien tot grote proporties. Alles wat de ruimte krijgt heeft de kans te vervliegen en op te lossen in het grotere geheel.

De vorst verdwijnt

Niets blijft

Ik herdefinieer hun schaamtevolle gedachten in een positieve en werkbare context door nogmaals te benadrukken dat het ‘maar’ gedachten zijn en dat zij natuurlijk nooit zouden hebben gewild dat deze gedachten bewaarheid zouden worden. Uiteindelijk hebben zij ooit veel van elkaar gehouden en blijven ze ten eeuwigen dage de vader/moeder van hun kinderen.  Dat ze deze gedachten wel hadden geeft veel meer hun diepste wanhoop weer, het niet meer weten hoe het schip de wal ooit nog zou moeten doen keren.

Hoe vreemd het ook moge klinken, het uitspreken van deze schaamtevolle gedachten draagt bij aan het herstel van vertrouwen en verbinding. Het is alsof de emotionele pijpleidingen van beiden zijn doorgeblazen waardoor er ruimte komt voor een ander narratief, een ander verhaal, een andere betekenis.

Niets is blijvend, alles is aan verandering onderhevig en biedt, als je er tenminste oog voor hebt, een nieuw perspectief.  Inmiddels is de rijp buiten op het land verdwenen.

-Tineke Rodenburg-

IMPACT van het verlies

We praatten niet meer

Wat wil je nog zeggen?

Ook deze keer ben ik benieuwd hoe het Marieke en Johan, na de vorige sessie, is vergaan. De ervaring heeft geleerd dat de confrontatie m.b.t. datgene wat er verloren is gegaan doorgaans de nodige emoties oproept. In de huiswerkopdracht voor deze sessie hebben beiden zich o.a. voorbereid op de vragen: “Wat is de impact van datgene dat verloren is gegaan, wat zou je hem/haar nog willen zeggen/vragen wat tot dusver nog niet aan de orde is geweest?” Onherroepelijk komen we dan bij de prangende vraag wat heeft hen daarvan weerhouden.

De SCHIP-aanpak is geen even-snel-door-de-wasstraat methode

De SCHIP-aanpak neemt en heeft de tijd

Het is fijn dat zowel Marieke als Johan, ook deze keer weer, op tijd zijn. De sessies duren anderhalf uur. Dat lijkt wellicht lang maar dat is geenszins het geval. Het nemen van voldoende tijd voor de sessies blijkt, bij ieder SCHIP-traject opnieuw, een belangrijke voorwaarde te zijn voor de slagingskans. We zijn het wat ontwend geraakt in deze haastige tijd waarin alles liever vandaag nog dan morgen ‘voor de bakker’ moet zijn. Termen als: kortdurend, oplossingsgericht, resultaatgericht, zes gesprekken, modellen enz. komen ons zeer bekend voor. Maar niet alle problematiek leent zich voor ‘de snelle wasstraat’ die kenmerkend is voor de huidige wijze van hulpverlening. Tijdens de SCHIP-aanpak nemen we alle noodzakelijke tijd die nodig is om de angel er zorgvuldig en bij voorkeur voor ‘de eeuwigheid’ uit te halen. De focus ligt op het proces dat beiden doorlopen en dat proces verloopt zelden synchroon. We nemen de tijd voor reflectie en verwerking van de hierdoor ontstane verhelderende inzichten. We reconstrueren zeer gedetailleerd wat ten grondslag ligt aan de verbroken relatie. Het is ‘now or never’ de gelegenheid om ‘schoon schip’ te maken. Iedere sessie opnieuw zijn we op zoek naar dat wat er wel is maar er niet mag zijn. En iedere sessie opnieuw zijn we op zoek naar dat wat leidt tot het aangaan van een nieuwe verbinding. Een verbinding die passend is bij de nieuw ontstane situatie.

Huiswerkopdracht in SCHIP-aanpak

Na te hebben gevraagd hoe het was om deze huiswerkopdracht te maken en of de HART-analyse nog aangevuld dient te worden, start ik met de vraag wie er vandaag wil beginnen.

Johan neemt het woord: “Die HART-analyse heeft mij erg beziggehouden. Ik heb me nooit gerealiseerd wat de gevolgen, jij noemt het impact.., hiervan op onze relatie zouden kunnen zijn”. Hij pakt zijn notitieblok erbij en leest voor: “omdat ik mij schuldig voelde, mij schaamde en mijzelf een loser vond na de ontdekking van dat internetgedoe, ben ik mij terug gaan trekken. Ik probeerde te voorkomen dat Marieke mij er steeds mee om de oren zou slaan. Ik wilde dat die constante ondervraging van haar stopte. Het voelde alsof ik voor een tribunaal stond waar het vonnis van ‘levenslang’ eigenlijk al bij voorbaat was geveld”

Ik kijk naar Marieke en nodig nu haar uit om de huiswerkopdracht te delen. Marieke laat een diepe zucht: “Het lijkt nu alsof ik je napraat maar ik deed hetzelfde. Had ik eerst de behoefte om alle details te weten zoals: hoe vaak je het deed en wanneer, wat je erbij voelde en waar je precies opgewonden van raakte…na verloop van tijd ben ik daarmee opgehouden. Ik ben me ook gaan terugtrekken. Niet omdat ik mij schaamde…hoewel misschien toch ook wel…maar omdat ik wilde voorkomen om iedere keer teleurgesteld te raken als ik weer eens bot ving bij Johan. Ik dacht: dan maar niet, ik los het wel zelf op”.

Afstand tussen partners

Dus, vat ik samen, zijn jullie je beiden gaan verstoppen om de pijn van de confrontatie te vermijden en de angst voor de afwijzing te voorkomen, klopt dit? Marieke en Johan knikken ter bevestiging van mijn samenvatting. En, vervolg ik mijn betoog, vanuit de moedeloosheid en het niet meer weten hoe elkaar terug te vinden is de afstand tussen jullie alleen maar groter geworden.

Johan en Marieke lijken er verslagen bij te zitten.  Ik benoem wat ik denk te zien en vraag of dit klopt en ja het klopt. Door te benadrukken dat ik dit vaker meemaak en dat het volkomen begrijpelijk is dat je van dit inzicht even ‘moet bijkomen’ normaliseer ik als het ware hun stemming van dit moment.

Van de boosheid blijft weinig over

Interactie verlies en conflict

Omdat we in fase 2 zitten waarin de nadruk ligt op het verhelderen van het conflict en het verlies vraag ik hun beiden of er naast de aandacht voor het verlies ook nog boosheid is.

Marieke reageert: “daar heb ik over nagedacht natuurlijk, omdat het ook de huiswerkopdracht was. Gek genoeg moest ik die boosheid van ver halen. Steeds kwam dat verdriet over het verlies er als het ware overheen. Boos ben ik nog wel over het feit dat Johan mij kennelijk zo makkelijk heeft ingeruild voor die andere vrouw. Daar kan ik nog steeds met mijn verstand niet bij. Maar boos over hoe het is gegaan tussen ons…nee…of het moet zijn dat ik boos ben op mezelf. Ik had me niet moeten terugtrekken maar het conflict moeten aangaan met Johan”.

En hoe zit dat bij jou Johan?  “Ik was in eerste instantie woedend op Marieke dat zij mij het geluk van een nieuwe relatie niet gunde. Althans zo voelde het wel. Dat is nog niet weg natuurlijk. Ik ben nog wel beducht op een nieuwe aanval in de toekomst. Maar het verdriet over het verlies en hoe we het zover hebben laten komen overheerst op dit moment. Hadden we maar tijdig hulp ingeschakeld en had ik maar mijn verantwoordelijkheid genomen i.p.v. mij te schamen voor die stompzinnige pornogekte”.

Het SCHIP wordt de haven ingeloosd

Veilig de haven in

Ook deze keer vat ik samen wat beiden hebben gezegd. Hierin benadruk ik datgene dat overeenkomt en wat bijdraagt aan het uiteindelijke doel van de SCHIP-aanpak, nl. te komen tot ‘partners in ouderschap’.

In de volgende sessie gaan we verder met de overige vragen uit de huiswerkopdracht. Het is heel verleidelijk om te denken dat we nu alles boven tafel hebben en de overgang naar fase 3 “Helpend Horen” te kunnen maken. Eerlijk gezegd vermoed ik dat het conflict tussen hun nog wel eens zou kunnen oplaaien….

Nee, we gaan met de SCHIP-aanpak dus niet door die bekende ‘doodlopende wasstraat’ maar nemen de tijd om de veilige haven met onnodige averij te bereiken.

-Tineke Rodenburg-

HART-analyse

Toename echtscheidingen

Als ik naar buiten kijk valt het niet te missen dat het eind van de zomer nu toch echt een feit is. De temperatuur is gedaald en door de bijkomende wind is het ongekend fris voor de tijd van het jaar. Inmiddels loopt het in mijn praktijk ook spreekwoordelijk storm met de aanvragen voor SCHIP-trajecten. Na de zomervakantie is er veelal een toename waarneembaar van het aantal echtscheidingen.

Impact op de relatie

Impact op de relatie

Vandaag staat er weer een sessie gepland met Johan en Marieke.

De afgelopen sessies hebben we uitgebreid stilgestaan bij de momenten waarop hun relatie is gaan schuiven. Zowel Marieke als Johan vielen een aantal keren stil bij het horen van elkaars kwetsuren. Ze hadden echt geen flauw vermoeden dat deze gebeurtenis en het effect daarvan zo’n grote impact op hun relatie heeft gegenereerd. Beiden hadden zich in hun eigen loopgraaf verschanst en hadden de moed opgegeven dat hun relatie nog ten goede zou keren. Er hangt een verdrietige sfeer in de therapieruimte. Marieke zegt het ontzettend stom van zichzelf te vinden dat ze ‘het erbij heeft laten zitten’. Johan schudt verslagen zijn hoofd en zegt zich te schamen voor alles wat hij heeft aangericht en heeft nagelaten. Ik doe een poging om het te normaliseren door uit te leggen dat dit fenomeen zich in veel relaties voordoet. Als jullie hadden geweten hoe snel je elkaar kunt kwijtraken hadden jullie natuurlijk al veel eerder ingegrepen. Je zou er ook anders tegen aan kunnen kijken door vast te stellen dat het gezegde ‘beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald’ hier helemaal op van toepassing is. Nu is zaak om van elkaars vermeende tegenstanders elkaars medestanders te worden. Het goede nieuws is dat jullie al aardig op weg zijn dit te bereiken.

Beschadigingen in het hart

HART-analyse

De vorige keer hebben we afgesproken om vandaag een HART-analyse te maken. Ter voorbereiding heb ik ze de huiswerkopdracht toegestuurd voor fase 2, verlies en conflictverheldering. Ik heb ze daarin gevraagd na te denken over wat er verloren is gegaan in hun relatie, wat de impact daarvan is en wat ze nog aan elkaar zouden willen vragen.

Via het zogenaamde HART-model worden van beide partners de geleden verliezen ofwel de beschadigingen op de vier elementen van het HART in kaart gebracht. Deze vier elementen zijn: Houvast, Autonomie, Rechtvaardigheid en Toekomst. Ik teken op de flapover de vier letters H A R T en maak twee kolommen: een voor Marieke en een voor Johan. Vervolgens vraag ik wie zou kunnen aangeven wat hij heeft verloren tijdens de afgelopen periode binnen jullie relatie en onder welke element zou je deze willen plaatsen? Voor deze analyse neem ik ruimschoots de tijd. ‘Ken uw eigen valkuilen’ is bij deze exercitie geboden. Het is heel verleidelijk om de partners een handje te helpen door hun verliezen onder woorden te brengen. Het maken van een HART-analyse luistert nauw. Alleen de door hen geformuleerde verliezen worden genoteerd. Een aantal keren hebben Marieke en Johan de aanvechting om elkaar te bekritiseren en in de haren te vliegen. Ik parkeer deze neiging door er niet op in te gaan en te benoemen dat dit straks in fase 2 volop de aandacht krijgt die het verdient.

HART-analyse

Beschadigingen in het hart

Na ruim een half uur beurtelings van Marieke naar Johan gepeddeld te hebben doe ik een stap terug om van een afstand te kunnen waarnemen wat deze HART-analyse ons laat zien. Aan de kant van Marieke staat bij het element Houvast: verlies van vertrouwen in Johan en het houvast dat ik altijd dacht te hebben in onze goede relatie, verlies van vertrouwen in mijn lijf.  Bij Autonomie: verlies van mijn vrouw zijn, verlies van mijn zelfverzekerdheid en dat ik ertoe deed.

Bij Rechtvaardigheid: dat het niet eerlijk is dat ik eerst kanker krijg en dat mijn man vlucht in de porno, bij Toekomst heb ik verloren dat ik niet zeker weet of wij samen een toekomst hebben. Bij Johan staat bij het element Houvast: ik heb Marieke verloren, ik ben mezelf kwijtgeraakt, bij Autonomie: ik heb mijn zelfrespect verloren, en het beeld dat ik van mezelf had, bij Rechtvaardigheid: daar heb ik niets bij verloren maar bij Toekomst ben ik verloren dat mijn beeld over samen oud worden buiten zicht is geraakt.

Houvast vinden

Nieuw houvast

Ik vraag wat hun opvalt wanneer ze naar elkaars beschadigingen kijken? Johan reageert: “ik zie veel overeenkomsten en eigenlijk weinig verschillen” Marieke beaamt dit en zegt: “ik word er verdrietig van als ik zie wat we samen zijn verloren. Het voelt alsof ik opeens over mijn boosheid heen kijk naar het verlies”. Ik leg uit dat dit het effect is van het maken van een gezamenlijke HART-analyse.  Wanneer alles gericht is op het oplossen van het conflict komt het verlies dat is geleden in het gedrang. Veelal hebben de partners geen idee waar de ander mee worstelt en wat bij hem of haar verloren is gegaan. Dat wat jullie beiden kwijt zijn geraakt binnen de turbulentie van jullie ‘relatie in slecht weer’ is ook datgene dat jullie verbindt. Sterker nog, dat geeft als het ware een nieuw houvast. Daar dient het over te gaan.

Effect van het verlies

Conflict als gevolg van het verlies

De tragiek binnen relaties is dat de effecten van die akelige beschadigingen wel zichtbaar zijn. Vanuit wanhoop en teleurstellingen reageren mensen doorgaans met inadequaat, niet helpend gedrag. Daar heeft de ander last van zonder te weten waar dit gedrag uit voortkomt. Door de pijn van het verlies in kaart te brengen ontstaat er structuur binnen de chaos die is ontstaan.  Hierdoor zijn de partners in staat zichzelf en de ander beter te begrijpen. Dat is de kracht van de HART-analyse!

Nieuw begrip voor elkaar

Waar het hart vol van is…

Het kwartje lijkt te vallen. “Eigenlijk heel logisch” zegt Marieke. “Inderdaad, wat je zegt” reageer ik. “Maar kom maar eens op het idee om er op deze manier naar te kijken” zeg ik met een toon waarin, mag ik hopen, mijn grapje niet als ijdelheid wordt opgevat.

Ik hoef me geen zorgen te maken want Johan grapt er stevig overheen: “Waar het hart vol van is…”

Het hart heelt

Ontspanning

In ontspannen sfeer neem ik, in vertrouwen dat hun beschadigde HART zich de komende tijd zal herstellen, afscheid van ze.

-Tineke Rodenburg-

Waar ging het schuiven?

Kampeerspullen in de kast

Het is broeierig weer vandaag. In een groot deel van het land zijn de scholen weer begonnen en zijn de kampeerspullen voorlopig opgeborgen. Ik ben zeer benieuwd hoe het Marieke en Johan is vergaan en naar het resultaat van hun huiswerkopdracht in fase 1 van de SCHIP-aanpak.

Begrenzen is nodig

Ze zien er beiden uitgerust uit. Maar niet altijd is dat wat je ziet ook dat wat het is. Ook ik betrap mezelf er regelmatig op hoe snel ik in de valkuil van mijn eigen interpretaties duikel en stel derhalve mijn open vraag: ”Hoe zitten jullie erbij vandaag na de lange periode tussen de vorige afspraak en deze sessie?” Marieke reageert door het geven van een compliment aan mijn adres. “Allereerst wil ik beginnen met je bedanken voor jouw interventie tijdens ons dreigende conflict tijdens onze vakantie. Ik was eigenlijk blij dat je mij hierin begrensde en mij wees op de eerder gemaakte afspraken. Kennelijk had ik dat even nodig”. Johan knikt instemmend en vult haar aan: “Dat geldt ook voor mij. Het had weinig gescheeld of ik was helemaal door het lint gegaan”.

Waar begon de relatie te schuiven

Het is nu mijn beurt om een compliment te geven. Ik vertel ze dat het helaas niet zo vanzelfsprekend is dat dit lukt. Kort nadat er over en weer wat social-talk plaatsvindt vraag ik hun naar het resultaat van de huiswerkopdracht: waar begon de relatie te schuiven, wat waren voor jou de signalen en wat heb je daarmee gedaan? Marieke zegt dit een lastige en ook wel confronterende opdracht te hebben gevonden. Ik vraag hierop door: wat maakte het zo lastig en confronterend? “Ik heb lang moeten zoeken naar het moment waarop het eerste scheurtje zich openbaarde. Hoe vaak heb je niet dat je je ergert aan je partner of dat je denkt mmmmm niet zo leuk?”  Ze kijkt mij vragend aan alsof ze bevestigd wil worden in haar aanname dat ergernissen inherent zijn binnen relaties. “Maar toen ik de tijd nam om dieper na te denken over deze huiswerkopdracht schrok ik van datgene dat opeens boven kwam drijven en wat ik kennelijk ver had weggestopt”.

Onverwacht

Ik zie dat ze het warm krijgt en dat er rode vlekken in haar hals ontstaan. Kennelijk raken we hier aan een gevoelig onderwerp. Ik moedig haar aan om verder te praten en laat tegelijk aan Johan weten dat ik hem niet vergeten ben. “Acht jaar geleden leek het er even op dat ik borstkanker zou hebben. Drie weken lang heb ik in angst gezeten en had ik ’s nachts de engste nachtmerries. Ik was al bezig met mijn begrafenis te organiseren en viel van pure angst vijf kilo af. Johan wuifde al mijn zorgen weg en dat was nog tot daaraantoe maar hij was emotioneel compleet afwezig. Stond ons seksleven toen eigenlijk al op een zeer laag pitje….daarna raakte hij mij niet eens meer aan. Het ergste was ook nog dat hij in die periode gewoon, zoals afgesproken, met zijn vrienden ging bergwandelen en mij alleen liet met al mijn ergste angsten. En nu komt het….ik word er nog misselijk van als ik eraan terug denk….Op een gegeven moment moest ik iets opzoeken op zijn computer omdat mijn eigen laptop het niet goed deed. Ik schrok me wild toen er opeens allerlei porno verscheen en niet dat ik er trots op ben maar toen ik in zijn geschiedenis keek, wat ik daarvoor nog nooit had gedaan, bleek deze over te lopen van de smerigheid. Het was alsof de grond onder mijn voeten verdween. Mijn emoties gingen alle kanten uit. Dan weer werd ik woedend, wat een timing juist nu ik het al zo moeilijk had…Dan weer zo intens verdrietig en verslagen. Dat was er dus aan de knikker. Meneer had meer interesse in porno dan in mij, zijn eigen vrouw”. Ze slaakt een diepe zucht. “Daar is het dus gaan schuiven. Wat heet schuiven, het was een complete tsunami”. Ik vraag wat ze hiermee heeft gedaan richting Johan. “Ja, dat is een goede vraag. Natuurlijk heb ik hem daarmee geconfronteerd maar Johan zwakte alles af. Het had niets met mij te maken. Hij had gewoon uit nieuwsgierigheid eens op zo’n site gekeken en daarbij, er is echt geen gezonde man die niet eens een keertje naar porno heeft gekeken. Kortom ik maakte van een mug een olifant en hij wilde het er verder niet meer over hebben. Daarna heb ik het weggestopt. De diagnose was dat ik gelukkig geen borstkanker had, dus ik vond dat ik blij moest wezen en dat pornogedoe maar moest relativeren”.

Afsluiten voor de ander

“Wat was volgens jou het effect van deze gebeurtenis en het wegstoppen daarvan op jullie verdere relatie” vraag ik. Marieke neemt de tijd om haar antwoord te formuleren. “Ik denk dat ik me voor Johan heb afgesloten daarna. Ik heb gedacht dat als ik hem echt nodig heb, ik weinig van hem kan verwachten”. “Wat maakt dat je het conflict met hem daarover niet bent aangegaan? “ “Ik denk dat ik bang was nog meer nul op rekest te krijgen en daar wilde ik mezelf voor beschermen…”

Conflict vermijden

Hoe vaak ik dit fenomeen niet voorbij zie komen in mijn praktijk. In eerste instantie zijn mensen wellicht niet zo zeer bang voor het desbetreffende conflict ware het niet dat zij angst hebben dat zij degene met wie zij het conflict hebben verliezen of dat hun relatie verslechtert. En omdat het soms nog pijnlijker is om naar dat verlies te kijken dan het conflict te verduren wordt dat de status quo die ongemerkt binnen de relatie ontstaat.

Kinderen eerst

Nu is het de beurt aan Johan. “Mijn voorbeeld valt een beetje in het niet bij die van Marieke denk ik. Er is niet een specifieke situatie die bij mij opkomt. Behalve misschien dat ik, nadat we de kinderen hadden gekregen, steeds meer het gevoel kreeg op de tweede plaats bij Marieke te komen staan. En als het dan toch over die seks gaat….ik moest wel heel erg mijn best doen om ‘het’ zover te mogen laten komen. Daarnaast leek er aan mij steeds meer niet dan wel te deugen. Op een gegeven moment ben ik ook opgehouden mijn best er nog voor te doen”. “Wat maakte dat je dat deed”, vraag ik hem. “Omdat ik geen zin meer had in die verwijten en slappe argumenten waarom ze weinig of liever gezegd geen zin meer had in seks met mij”. “Dus jullie hebben beiden een eigen loopgraaf gecreëerd en zijn op strategische afstand naar elkaar gaan kijken, klopt dat?” De vraag stellen is hem beantwoorden, ja natuurlijk klopt dat.

Koude oorlog

“Het is zoals professor dr. Martin Euwema, specialist als het gaat om conflicthantering, ooit tijdens een congres als pakkende quote lanceerde: ‘’Het vermijden van het conflict staat de oplossing in de weg en draagt het verlies in zich’’.

IJsberg

De metafoor van die gigantische ijsberg tussen Marieke en Johan blijkt een onverwacht effect te hebben.

-Tineke Rodenburg-

Marieke houdt zich niet aan de afspraak

Na een heerlijk Italiaans lunch

Terwijl ik na een heerlijke lunch met de nodige witte wijn, op 800 Italiaanse meter hoogte, lig uit te puffen, hoor ik het piepje van mijn mail. Niet bijster gemotiveerd om te lezen wie mij mailt maar ook weer net nieuwsgierig genoeg dit berichtje niet te negeren zie ik door mijn halfgeopende ogen, lees oogharen, dat deze mail van Johan afkomstig is.

De mail

Ik ga er eerst maar eens recht overeind voor zitten. Het betreft twee mails. Eén daarvan is ook gestuurd aan Marieke en de ander is alleen aan mij gericht. Beide mails zijn dus niet, zoals afgesproken, aan iedereen te weten Johan, Marieke en mij verstuurd… Het is een lange mail waarin Johan, het is maar net zoals de lezer het wil opvatten, zijn hart lucht dan wel zijn gram haalt. Er blijft geen spaan heel van zijn ex-vrouw. Wat denk je wat? Heeft ze, zonder overleg met hem, besloten een weekje langer op die camping te blijven met als argument dat het nu eindelijk mooi weer is geworden en de kinderen pas deze week vrienden hebben gemaakt. Dat het ‘een beetje vervelend’ voor hem is, dat begrijpt ze goed maar met zijn baan in het onderwijs heeft hij nog genoeg vakantie over om een weekje op te schuiven met zijn vakantie. 

Hier zal Marieke spijt van krijgen

Het moet voor mij nu ook volstrekt helder zijn dat zij alleen maar aan zichzelf denkt en hem probeert dwars te zitten waar ze maar kan. Ze weet heus wel dat hij met Monica en haar kinderen twee weken een huis heeft gehuurd in de Provence en dat dit niet zomaar een week te verschuiven is. Dat de kinderen het fijn vinden om nog een week op die camping te blijven, dat gebruikt ze om haar zin te krijgen en hem te dwarsbomen. En met zo’n egoïstische ex zit hij nu in een SCHIP-traject. Zo ging het al hun hele huwelijk. Zij bepaalt en van hem wordt verwacht dat hij alles maar accepteert. Ik zal nu ook wel tot de conclusie moeten komen dat het traject geen enkele zin heeft. Dit is toch zoals jullie noemen een contra-indicatie, dit borderline gedrag? Hoe dan ook, hij heeft haar bevolen om precies op de afgesproken tijd met de kinderen voor de deur te staan en anders is hij genoodzaakt om andere maatregelen te nemen. Hij voegt daar nog aan toe dat hij haar met klem adviseert het niet zover te laten komen, want in dat geval zal ze hier nog jarenlang spijt van krijgen.

Hij heeft nog geen reactie van Marieke ontvangen en dat maakt hem naarmate de uren verstrijken alleen maar woedender. Hij is in staat om nu in de auto te stappen en naar die ‘gezellige’ camping te rijden.

Mijn hart slaat net iets harder dan van een relaxte vakantieganger mag worden verwacht. Negeren van deze mail is geen optie ook al is het vakantietijd. Ik begin eerst maar eens Johan te helpen herinneren aan de afspraak dat alle mails en apps altijd in cc aan iedereen verstuurd worden en dat ik dit bij deze mail mis.

Ik vraag hem dit alsnog te doen en schrijf hem dat ik pas dan op zijn mail zal reageren. Met klem adviseer ik hem niet tot welke actie dan ook over te gaan.

Ruzie in deze fase voorkomen

Dit geeft mij ook enige respijt om na te denken hoe ik deze onverwachte crisis mogelijk kan neutraliseren. In deze fase van de SCHIP-aanpak is het voor de SCHIP-behandelaar veelal op eieren lopen. Alle motivatie en goede intenties daargelaten, is het allemaal nog zo broos en uiterst fragiel. De kans dat de spreekwoordelijke ‘vlam in de pan’ vliegt ligt constant op de loer. Het is tevens zo herkenbaar dat de kinderen worden ingezet om elkaar ‘dwars te zitten’ terwijl het zeer waarschijnlijk ergens anders over gaat. Ik wil me niet eens voor kunnen stellen wat een drama het zou worden op die camping als Johan ‘de bocht terug’ niet weet te nemen. Oude pijn en frustraties die jarenlang de kans kregen te rijpen in hun huwelijk zijn kennelijk weer manifest geworden nu de afstand tussen zijn kinderen zowel letterlijk als figuurlijk voelbaar is. Daar moet het in de SCHIP-aanpak over gaan. Maar voor we zover zijn kunnen we niet om deze ‘acute storingen’ heen.

Afspraak is afspraak

De witte wijn lijkt ondertussen versneld te zijn uitgewerkt en mijn gezonde verstand heeft het overgenomen van de alcohol roes. Een uur later ontvang ik de mail van Johan nogmaals maar nu met Marieke in de cc. Ik besluit ze een mail te sturen waarin ik uitleg wat er volgens mijn perceptie gaande is en doe een dringend beroep op beiden zich te houden aan de gemaakte vakantieafspraak.

Een dag later ontvang ik van beiden een reactie terug. Marieke ziet in dat ze niet van Johan kan verwachten dat hij akkoord kan gaan met haar voorstel de kinderen een week langer bij zich te houden. Johan erkent dat hij wellicht iets te scherp heeft gereageerd.

In deze fase is het teveel gevraagd om van beiden enige mate van flexibiliteit te verwachten. Eerst moet de angel eruit, willen de ex-partners in staat zijn om water bij de wijn te doen.

Ik realiseer me opeens dat het in deze aflevering wel erg veel over wijn gaat….

-Tineke Rodenburg-

« Oudere berichten

© 2019 SCHIP-aanpak

Thema gemaakt door Anders NorenBoven ↑