SCHIP-aanpak

Een aanpak voor relaties in slecht weer

Categorie: De SCHIP-aanpak in de praktijk (page 2 of 4)

Alleen goede ex partners kunnen goede ouders zijn

De start

Hij hangt quasi ongeïnteresseerd in de stoel tegenover me. Zij zit op het puntje van de haar stoel en kijkt mij vol verwachting aan. Ik benoem wat ik denk te zien en vraag hun of mijn waarneming aansluit bij wat ik denk te zien.

Het wordt niks

Hij steekt als eerste van wal: “ja dat zie je goed ik heb geen enkel vertrouwen in het effect van deze zoveelste therapie. Om maar met de deur in huis te vallen: ik zit hier omdat mijn advocaat mij deze therapie adviseerde maar ik verwacht niet dat deze therapie ook maar iets in de situatie gaat veranderen. Ik zie het namelijk weer helemaal voor me. De zoveelste deskundige die tegen ons gaat zeggen: kijk eens wat je jullie kinderen aan doen. Kijk eens door de ogen van je kinderen dat moet jullie toch doen beseffen dat jullie conflicten uitermate schadelijk zijn voor de kinderen. Denk even goed na waar jullie mee bezig zijn en probeer jullie eigen ego eens opzij te zetten in het belang van jullie kinderen.”

Ik vraag haar of ze het met hem eens is. Haar reactie is cynisch: “laat ik het op dit punt eindelijk eens wel met hem eens zijn. We zijn lichtelijk therapie moe. Het is nogal beschuldigend en vernederend dat ik steeds weg word gezet als een slechte moeder. Aan mij ligt het niet maar hij blijft maar ontkennen dat hij tijdens ons huwelijk al aan het rotzooien was met die Barbara…ik kan haar naam bijna niet uit mijn strot krijgen. En dan verwacht hij van mij dat ik tegen de kinderen blijf volhouden dat de reden van onze scheiding is dat wij zogenaamd uit elkaar zijn gegroeid. Het is om misselijk van te worden”.

Kwaadspreken

Hij heeft weinig aansporing nodig om hierop te reageren: ”Dat vertelt ze aan iedereen in het dorp. Ik deug van geen kant en eigenlijk heb ik nooit gedeugd. Het schijnt ook niet goed te gaan met de kinderen volgens haar maar ik merk er echt niets van als ze bij mij zijn. Ja, ik ben niet zo rigide als zij is als het bijvoorbeeld gaat om te controleren of ze hun huiswerk wel hebben gemaakt of hoe lang ze op de Ipad mogen zitten. Ik vraag me af hoe erg dat is maar volgens haar heb ik weinig pedagogische kwaliteiten en ben ik een slechte vader. En het ergste is dat ook onze vorige therapeuten het met haar eens waren. Het was niet zo dat ze het letterlijk zeiden maar ik voelde de kritiek. En dan maar zeiken: kijk door de ogen van je kinderen en stop met die conflicten. Praat positief over elkaar tegenover de kinderen en houd ze buiten jullie gedoe….wees goede ouders…”

Mijn reactie

Ik voel dat het tijd is voor mijn visie op de ontstane situatie en steek van wal:
“Hoe hardnekkig is de aanname dat ex-partners hun conflict staken indien ze in staat zouden zijn om door de ogen van hun kinderen te kijken. En hoe teleurstellend moet het zijn indien ze, oprecht maar desondanks, toch weer getriggerd worden en de stress hun goede bedoelingen doet vergeten en de woede wederom de overhand neemt.

Kijken door de ogen van je kind

Slechte ouders, ze zijn er wellicht maar dan is er veelal iets anders aan de hand, ze zijn met een lampje te zoeken. Gelukkig hebben de meeste ouders oprecht het beste met hun kinderen voor. Hoe wrang is het daarom te zien dat in tijden van ingrijpende verliezen en ongewenste veranderingen hun emoties het vaak winnen van hun ratio. Wanneer de pijn van het verlies nog zo voelbaar is en het vertrouwen in elkaar zo dermate diep is aangetast is het nagenoeg onmogelijk om over het eigen ego heen te kijken en die goede ouder te kunnen zijn. Hoe fijn zou het zijn wanneer de ouders ontlast zouden kunnen worden van de druk om het welzijn van hun kinderen boven het eigen belang te verheffen.

Zolang de ex-partners elkaar geen erkenning kunnen geven voor hun wederzijdse kwetsuren, elkaar blijven wantrouwen en hun conflicten zich verharden ziet het er slecht uit voor hun kinderen.

Het komt pas echt goed met de kinderen als ze wel in staat zijn om hun verantwoordelijkheid te nemen en hun relatie op een respectvolle manier af te hechten. Dat daar moed en lef voor nodig is moge duidelijke zijn. Helaas is het kiezen of delen: linksom betekent een levenslange strijd, een leeglopende bankrekening, psychosomatische klachten, nieuwe relaties die negatief worden geïnfecteerd door de oude relatie en last but nog least: kinderen die de rest van hun leven de negatieve effecten van de vechtscheiding ondervinden waardoor ook zij het risico lopen op moeizame relaties.

Een ander optie is rechtsom: door samen te rouwen om datgene dat verloren is gegaan, te reconstrueren waar de relatie destijds is gaan schuiven, elkaar te vergeven waardoor de mogelijkheid ontstaat het geschonden vertrouwen in elkaar te kunnen herstellen. De SCHIP-aanpak heeft inmiddels bewezen succesvol hierin te zijn. Het hoeft geen betoog dat dit niet een eenvoudige opdracht is. Ga maar eens om de tafel zitten met degene die je zo heeft gekwetst en waar je zo boos op bent. Daar is moed en lef voor nodig. De ervaring heeft echter geleerd dat als dat wel lukt je jezelf en je kinderen het mooiste cadeau geeft dat er bestaat. Stel je eens voor hoe het zou zijn als je kinderen gevrijwaard zouden zijn van de keuze tussen hun beider ouders en ontlast zouden worden van de zorg om jullie?

Tot slot

Het is stil geworden in de therapieruimte. Wat gun ik deze twee ouders dat ze er voor kiezen rechtsom te durven gaan.

 

-Tineke Rodenburg –

Scheiden na de zomervakantie?

Terwijl hij de andere kant op kijkt komt zij ternauwernood uit haar woorden, zo geëmotioneerd is ze. Vorige week zijn ze teruggekomen van vakantie. Ze hadden allemaal ontzettend naar deze vakantie uitgekeken. Het afgelopen jaar was een rollercoster van gebeurtenissen. Zij een nieuwe baan, zoon Job (7j) een enge bacteriële infectie, haar hartsvriendin omgekomen bij een ongeluk en een verbouwing met vertraging enz. enz. Er was weinig tijd voor elkaar en de seks stond al helemaal maanden onder aan de lijst van prioriteiten, maar… hielden ze elkaar voor, er zouden andere tijden komen.

Het tegendeel bleek waar. Al vanaf de start van de vakantie ging het fout. Hij vergat een tas met uitgerekend alle zwemspullen in de auto te zetten, de kinderen klierden en maakten ruzie op de achterbank van de auto, het was warm en druk op de weg en tot overmaat van ramp namen ze een verkeerde afslag waardoor ze in een ellenlange file terecht kwamen. Ze kwamen te laat aan op de camping en moesten daardoor de tent in het donker opzetten. Ook dat leverde de nodige spanning op. Hij beet haar toe dat ze beter had moeten opletten bij die afslag. De toon was gezet en de sfeer zat er goed in. Ze had zich er zo veel van voorgesteld. Romantische avonden als de kinderen in bed zouden liggen, kaarsjes aan, wijntje erbij, goede gesprekken, maar het liep anders. Hij was kortaf en had alleen oog voor zijn Ipad of boek. Alle pogingen om echt contact met hem te krijgen mislukte, waardoor ze halverwege de vakantie, de wanhoop nabij, een dikke ruzie met hem maakte. De hele camping genoot mee van hun stemverheffing. Wanneer ze eraan terugdenkt breekt het zweet haar nog uit van schaamte. De volgende dag zijn ze van ellende naar een andere camping uitgeweken. De kinderen begrepen er niets van en waren boos. Ze hadden net nieuwe ‘vriendjes gemaakt’.
Hoewel het overdag met de kinderen erbij nog wel een soort van gezellig was, waren de avonden verre van romantisch. “Maar het ergste komt nog”, snikt ze. Ze waren nog niet koud thuis of hij deelde mee het niet meer te zien zitten om oud met haar te worden.

Ik vraag hoe het voor hem was. Hij kiest zorgvuldig zijn woorden: “het gaat al tijden niet goed met onze relatie. Ik vind het moeilijk om dat hier hardop te zeggen maar het gevoel is weg. Ik had gehoopt dat het in de vakantie beter zou gaan, maar tijdens onze reis werd me pas echt duidelijk dat we elkaar niet veel meer te vertellen hebben. Het afgelopen jaar heb ik een aantal keren tegen haar gezegd dat ik me mat en somber voel, maar daar ging ze niet op in. Sterker nog, ze bagatelliseerde het. Alles zou beter gaan na de vakantie. En tja …” Hij maakt zijn zin niet af. Zij neemt het van hem over: “Toen bleek hij al een half jaar verliefd te zijn op zijn nieuwe collega, dus dat was de reden. Dat is wat hij ons hele huwelijk al doet. Als het even moeilijk wordt of minder leuk haakt meneer af, lekker makkelijk”.

Even dwalen mijn gedachte af. Ik zie overvolle campings met jonge gezinnen die hoopvol uitkeken naar hun vakantie. Hoeveel van die gezinnen worstelen met hun relatie en zitten in vergelijkbare situaties als die van mijn cliënten? De vakantieperiode zou het moment moeten zijn waarop ze weer tijd voor elkaar konden hebben. Hoe groot is de teleurstelling wanneer blijkt dat ze elkaar, ongemerkt en niet bedoeld maar toch, ergens halverwege het jaar zijn kwijtgeraakt in de turbulentie van de dagelijkse beslommeringen. Relaties dienen te worden onderhouden. Dat dit voor onze auto geldt zal iedereen begrijpen. Op weg naar de vakantiebestemming met een vastgelopen auto aan de Route du Soleil stil komen te staan willen we graag voorkomen. Met onze relatie gaan we veelal minder zorgvuldig om. We houden ons voor dat we nog wel even doorkunnen op onze ‘accu’ en routine. Helaas en hoe klassiek ontstaat er ondertussen in die sleets wordende relatie op onbewust niveau een vacature. De kans dat er juist op dat moment een leuke mevrouw of meneer door het beeld wandelt is dan uitermate groot.

“Had me gezegd wat er aan de hand was. Somber ben ik ook wel eens. Ik kan toch niet ruiken dat het wat met ons te maken had. Nu ben ik dus kansloos. Jij besluit eenzijdig de boel op te breken. Dat vind ik niet te hebben. Als je er eerder mee was gekomen hadden we misschien in therapie kunnen gaan”. Ze is boos en verdrietig tegelijk. Hij antwoordt: “Je had ook door kunnen vragen en daarbij, het ging ook zo geleidelijk. Het drong eigenlijk pas laat tot mij door dat ik verliefd aan het worden was. Ik heb zelfs nog gehoopt dat het tijdens de vakantie minder zou worden.”

Binnen relaties is dit een herkenbaar fenomeen. Partners laten veelal ‘ballonnetjes’ op in de verwachting en hoop dat die ander wel begrijpt wat er in het ballonnetje te lezen valt. Vele malen effectiever zou het zijn indien men de verantwoordelijkheid voor het overbrengen van de boodschap zelf zou nemen. Van essentieel belang hierbij is dat de boodschap, onverpakt en zonder franje, wordt gepresenteerd. Dat gebeurt helaas niet altijd. Uit angst voor de reactie van de ander en de kans dat dit leidt tot een conflict wordt de boodschap doorgaans verpakt. Hiermee voorkom je mogelijk een conflict maar is de kans groot dat je afstevent op een verlies van de relatie.
Dat geldt eveneens voor degene voor wie de boodschap was bedoeld. Doorvragen naar de betekenis van datgene dat de ander zegt, zij het wat omfloerst geformuleerd, is niet zonder risico. Je loopt de kans dat je iets te horen krijgt wat je liever niet zou willen weten. Het effect van dit alles is helaas dat partners elkaar, op de meest cruciale momenten in hun relatie, zo ontzettend en tegelijkertijd zo onnodig kunnen missen.

Ik vraag hem of zijn gevoel voor haar helemaal verdwenen is of nog ergens, ver weg misschien, aanwezig is. Tot mijn en haar opluchting antwoordt hij dat ‘het’ heus nog wel ‘ergens’ zit, maar dat dat andere gevoel er steeds bovenuit komt.
Ik leg uit dat dit heel begrijpelijk is. Verliefd zijn is een heerlijk gevoel en tegelijkertijd vaak ook een situatie van tijdelijke bewustzijnsvernauwing. Wie zou niet eeuwig groots en meeslepend willen leven. Een nieuwe verliefdheid biedt een geweldige troost voor pijn en tegenvallers die wij binnen onze relatie kunnen ervaren. Ik leg ook uit dat mijn ervaring is dat mensen soms te snel uit elkaar gaan. Het scheidingspercentage van nieuwe relaties ligt nog hoger dan die van de eerste relaties. Het is veelal veel verstandiger om eerst te onderzoeken of er nog een kans is op herstel van de bestaande relatie voordat de boel definitief wordt opgebroken.

Het is stil in de therapieruimte. Beiden zijn in gedachten verzonken na mijn uitleg. Ik adviseer ze de komende week er eens goed over na te denken. Scheiden kan altijd nog. Tot slot geef ik ze informatie over de SCHIP-aanpak. Ik leg hierbij uit dat de SCHIP-aanpak zowel voor herstel van de relatie als ook bij (v)echtscheiding succesvol is gebleken. Bij het afscheid nemen knik ik ze bemoedigend toe. Ik hoop vurig dat ze beiden besluiten er nog een keer voor te gaan.

Ellen en Robbert sluiten de SCHIP-aanpak af

Ruim een half jaar geleden maakte ik kennis met Ellen en Robbert. Ooit waren ze gelukkig en vastbesloten een succes van hun relatie te maken. Helaas kwam hun relatie in zwaar weer terecht en veranderden ze van geliefden in vijanden. Het was pijnlijk om te zien hoe ze, ondanks de goede intenties, keer op keer lijnrecht tegenover elkaar stonden. Ze namen een groot risico door samen de SCHIP-aanpak aan te gaan. Hun sociale omgeving was sceptisch en raadden het hun ten stelligste af; “Ga je met die man in therapie? Ben je vergeten wat hij je heeft aangedaan? Ik wens je veel succes”! Ook ik kon ze geen enkele garantie geven dat deze aanpak het gewenste resultaat zou opleveren. Ik kon ze wel voorspellen dat het voortzetten van deze akelige loopgravenoorlog zou leiden tot nog meer verharding van het conflict, een aanslag op hun gezondheid, het leeglopen van hun bankrekening, een aantasting van hun zelfbeeld, verstoorde relaties met familie en vrienden en het allerbelangrijkste hun kinderen die voor hun leven beschadigd zouden raken.

In mijn agenda staat dat we vandaag de therapie, mits er geen onverwachte storingen zijn opgetreden, gaan afsluiten. Tot aan de laatste sessie blijf ik alert op onverwachte averij. In de voorbereiding van dit gesprek hang ik hun ‘gebroken hart’ op de flapover zodat we straks alle beschadigde elementen van beiden kunnen langslopen. Kort na elkaar komen ze binnen. Beroepsmatig scan ik hun gezicht. Vooralsnog hoef ik mij geen zorgen te maken stel ik vast. Beiden zien er ontspannen uit. Het wordt direct duidelijk dat ze zich gedegen op deze sessie hebben voorbereid. Hun opdracht was na te denken over de vraag: Hoe houden we in de toekomst deze nieuwe verbinding met elkaar vast en wat spreken we af wanneer het weer eens een keertje misloopt. Of dit zal gebeuren is eigenlijk geen vraag want de praktijk heeft geleerd dat een terugval eigenlijk niet te vermijden is. Door dit te benoemen en te plaatsen in een positief kader: “Dat biedt jullie de kans om nieuwe communicatiepatronen te ontwikkelen en te oefenen met constructief gedrag, dus ik zou jullie bijna een terugval toewensen”. Ellen en Robbert schieten in de lach. Met zo’n therapeut kun je thuiskomen! Gelukkig begrijpen ze wat ik hiermee bedoel. Dan is het tijd voor het bespreken van de opdracht.

Beiden komen tot de conclusie dat communiceren via de app alleen werkt wanneer er geen ruis op de lijn zit. Met andere woorden: zodra er bij een van beiden irritatie ontstaat of wanneer een tekst of boodschap vragen oproept is het zaak om direct de telefoon te pakken zodat de appwisseling niet afglijdt in miscommunicatie en nog erger, leidt tot een conflict. Verder wordt afgesproken de tijd te nemen om elkaar aan te horen, ook al is datgene wat je hoort niet wat je zou willen horen. En elkaar daarbij de vraag te stellen: wat zou ik hierin kunnen doen, wat zou je helpen?

Tot slot stel ik voor om nogmaals terug te kijken naar hun gebroken HART, zodat we kunnen vaststellen welke elementen op welke wijze zijn hersteld. We beginnen bij Ellen: “Ik voel weer houvast in mijn leven en dat maakt dat ik positiever over mezelf ben gaan denken. Dat komt doordat ik begrijp waarom onze relatie is ontspoord en wat mijn eigen aandeel daarin is geweest. Dat betekent dat mijn gevoel voor rechtvaardigheid is hersteld en dat ik, gek genoeg misschien om te zeggen, nieuwsgierig ben naar wat de toekomst voor mij in petto heeft i.p.v. dat ik een donker zwart gat voor ogen heb.” Ik complimenteer haar om deze kernachtige samenvatting waarin alles in elkaar lijkt te vallen. Wanneer ik Robbert vraag hoe dat voor hem is antwoordt hij: “Dat geldt in zekere mate ook voor mij. Nu ik begrijp waarom het ons niet is gelukt om onze relatie goed te houden voel ik weer vaste grond onder mijn voeten. En eerlijk gezegd ben ik best trots op mezelf dat ik dit traject ben aangegaan waardoor mijn zelfbeeld is hersteld. Ik heb besloten ingewikkelde of lastige gesprekken niet meer uit de weg te gaan. Het feit dat ik de reacties van Ellen beter kan plaatsen maakt dat mijn gevoel voor rechtvaardigheid is hersteld. Ik begrijp nu dat haar neiging de kinderen bij mij weg te houden voortkwam uit de pijn van het verlies van onze relatie. Ja, ook ik kijk met veel vertrouwen en nieuwsgierigheid naar de toekomst.”
We besluiten samen om de SCHIP-therapie af te sluiten. Het is een geslaagde schipbreuk geworden waarin de drenkelingen veilig de vaste wal hebben bereikt.

Aan mij het laatste woord:
“Het is jullie gelukt om op een respectvolle manier elkaar terug te vinden als ‘partners in ouderschap’. Ik dank jullie ook voor het geschonken vertrouwen in mij om deze spannende exercitie aan te durven gaan.”
Wanneer ik ze uitlaat blijf ik even staan in de deuropening en kijk ze na. Het was een intensief, spannend en mooi traject. Eerlijk gezegd ben ik ook opgelucht dat we het op zo’n positieve manier hebben weten af te sluiten. Tevreden cliënten en een tevreden therapeut gaan tenslotte hand in hand.

Tineke Rodenburg

Ellen en Robbert deel 2 fase 5 SCHIP-aanpak

Ook deze keer ben ik weer benieuwd hoe het Ellen en Robbert de tussenliggende periode is vergaan. Dit wordt de tweede sessie in de laatste fase van de SCHIP-aanpak. Ik realiseer me terdege dat de huiswerkopdracht niet eenvoudig moet zijn geweest. Ellen en Robbert hebben na moeten denken over wat zij zelf kunnen doen om ervoor te zorgen dat de ander hen weer gaat vertrouwen. Herstel van vertrouwen is geen risicoloze exercitie. Je loopt altijd de kans om opnieuw teleurgesteld te worden in je ex-partner. Stel dat je je kwetsbaar opstelt en de ander blijft zich verschansen achter zijn veilige vesting? Wat wanneer je een grote stap doet in zijn of haar richting en de ander beweegt, in jouw beleving, nauwelijks of zelfs helemaal niet? En wanneer weet je of de ander weer te vertrouwen is? Vertrouwen is namelijk niet meetbaar. Iedereen zal het met mij eens zijn wanneer ik beweer dat de aanwezigheid van vertrouwen de basis is van iedere relatie. Wat echter voor de een geldt als ‘een leugentje om bestwil’ kan voor de ander een onherstelbare breuk in het vertrouwen genereren. Het begrip vertrouwen is dus een volkomen subjectief en abstract begrip.

Ik vraag wie dit keer zou willen beginnen met het bespreken van de huiswerkopdracht. Ellen neemt het woord: “Ik vond het echt een ontzettend moeilijke opdracht en heb er behoorlijk mee geworsteld. In eerste instantie dacht ik, wie heeft hier wat te herstellen van ons? Ja toch? Maar later in de week dacht ik, ”tja, ik heb de kinderen wel een aantal keren, met een flauwe smoes, geprobeerd bij Robbert weg te houden. Dat was ook niet zo eerlijk. Ik heb besloten geen uitvluchten meer te verzinnen en als ik het er toch weer moeilijk mee heb dat maar gewoon te proberen uit te spreken naar Robbert.” Ze slaakt een diepe zucht. Robbert heeft geen aansporing nodig om op Ellen te reageren. “Hier ben ik zo blij mee. Dat je dit nu zegt. Ik weet niet of je het van mij wilt horen maar ik ben echt trots op je dat je dit kunt zeggen.”
Ellen antwoordt: “dat ben ik eigenlijk zelf ook wel en gek genoeg voel ik me door dit hier uit te spreken kilo’s lichter.”

Robbert begrijpt dat het nu zijn beurt is om zijn aandeel in het herstel van het geschonden vertrouwen te leveren. “Ik zeg je toe dat ik vanaf nu direct met je communiceer en niet zoals ik vaak deed je met een vaag antwoord probeer van me af te schudden. Doordat ik me zo schuldig voelde over alles en zo bang was voor jouw boze reacties ging ik als het even kon om de hete brij heen. Ik denk dat dit voor jou juist als een rode lap op een stier werkte. Het kwam als het ware steeds op de hoop van wantrouwen en dat wil ik niet meer. Ik wil dat je mij weer kunt vertrouwen ook al is het misschien niet altijd wat je graag zou willen horen van me.”

Nu is het mijn beurt om beiden een dik compliment te geven. Eerlijk gezegd ben ik ook opgelucht dat dit is gebeurd. Ellen en Robbert hebben elkaar het achterste eind van hun tong laten zien. Om goed te kunnen samenwerken als ‘partners in ouderschap’ is het van essentieel belang dat het vertrouwen in elkaar wordt hersteld. Wanneer er weer voldoende veiligheid is tussen de ex-partners is het minder moeilijk om de kwetsbare kant aan de ander te tonen. En als je je weer verbonden voelt met de ex-partner zul je minder snel boos worden als er eens iets tegen zit. Daarna lopen wederzijdse intenties veel eerder de kans om in ‘goede aarde’ te vallen i.p.v. als tegenactie opgevat te worden. Het beschadigde HART kan hierdoor herstellen. Het zelfvertrouwen neemt toe door ‘over je eigen schaduw heen te stappen’ en dat kan weer bijdragen aan het hervinden van de grip ofwel de regie op je leven. Het rechtvaardigheidsgevoel herstelt door erkenning van het ‘aangedane verlies’ en dat resulteert in een positiever toekomstperspectief. Het is stil in mijn praktijkruimte. Geen ongemakkelijke stilte maar eerder een serene rust waarin Ellen en Robbert tot zich laten doordringen wat de betekenis is van datgene wat zojuist heeft plaatsgevonden.

Ik wil deze sfeer niet verstoren door hier iets aan toe te voegen. Bij de afsluiting van deze sessie vraag ik ze om na te denken over de vraag: ”wat kunnen we er aan doen om ervoor te zorgen dat we niet terugvallen in oude patronen? En stel wanneer dat wel gebeurt wat zouden jullie hierover kunnen afspreken?”
Ik sta op, geef ze een hand en bedank ze voor het vertrouwen dat ze vandaag in elkaar en in mij hebben en durven geven.

– Tineke Rodenburg –

Ellen en Robbert en de SCHIP-aanpak: fase 5 partners in ouderschap

Het kan geen toeval zijn dat de laatste fase van de SCHIP-aanpak plaatsvindt tussen kerst en oud en nieuw. Als er een periode in het jaar is waarin mensen doorgaans bereid zijn wat milder naar zijn medemens te kijken is het in deze tijd. Maar wellicht is dat de diepe wens van de therapeut zelf…

Ellen en Robbert zijn inmiddels ruim vijf maanden verder en hebben bewezen samen ‘emotionele bergen’ te kunnen verzetten. Ik verwacht dan ook dat er voldoende veiligheid is gegroeid tussen beiden om het onderwerp ‘herstel van vertrouwen’ positief tegemoet te kunnen zien. Maar helemaal hiervan overtuigd ben ik nog niet. De ervaring heeft namelijk geleerd dat vertrouwen ‘te voet’ komt en ‘te paard’ gaat. Vertrouwen wordt langzaam opgebouwd maar kan in een klap teniet worden gedaan. Het geschonden vertrouwen loopt, in alle fases van de SCHIP-aanpak, als een rode draad door het postrelationele rouwproces. De impact en het effect van het geschonden vertrouwen is namelijk vaak vele malen groter dan op het eerste gezicht waarneembaar is. Indien het vertrouwen op zijn retour is wordt dit zichtbaar in gedrag. De ex-partners trekken een muur op van wantrouwen en achterdocht. Woorden worden op een goudschaaltje gelegd. Wederzijdse goed bedoelde intenties lopen het risico niet als zodanig door de ex-partner te worden opgevat.

Er zijn natuurlijk vele manieren waarin mensen elkaar tijdens hun relatie ontrouw kunnen zijn. Wat bijvoorbeeld te denken van emotionele ontrouw: de partner die op cruciale momenten de andere kant op kijkt of emotioneel geen thuis geeft als zijn geliefde een beroep op hem doet. De partner die alle tijd steekt in hobby of werk. Opmerkelijk genoeg worden deze vormen van ontrouw doorgaans nog met de mantel de liefde bedekt. Wanneer er echter sprake is van seksuele ontrouw grijpt dit dieper in dan welke vorm van ontrouw. Dat jouw partner, soms al geruime tijd, een ander in de exclusiviteit van de seksualiteit boven jou heeft verkozen is voor velen een ondraaglijke gedachte. Dat degene die je het meest vertrouwde, waarbij je je veilig waande en waarmee je ook nog eens onder hetzelfde dak verkeerde, jou met droge ogen heeft weten te bedriegen zet alles wat van waarde was op losse schroeven. Niet zo verwonderlijk dat dit geschonden vertrouwen van invloed is op het proces van de echtscheiding en de ex-partnerrelatie.

In deze fase kijken Ellen en Robbert terug naar het ontstaan en het verloop van de verliefde gevoelens die Robbert heeft ontwikkeld. Ik vraag Robbert of hij Ellen zou kunnen vertellen hoe dat destijds is gegaan. Robbert schuifelt wat heen en weer op zijn stoel. Het is duidelijk dat dit voor hem een lastige vraag is. “In die tijd ging het gewoon niet goed met mij. Ik liep vast op mijn werk voelde me depressief, nutteloos en eigenlijk een behoorlijke loser. Ik liep met mijn ziel onder de arm en schaamde me daar eerlijk gezegd behoorlijk over. Met Ellen kon ik er niet over praten, althans dat liep steeds spaak. En toen ontmoette ik Saskia op een congres in Berlijn. We raakten aan de praat en ik voelde me gehoord en begrepen. Wat ik nooit heb gewild of zelfs nooit had kunnen bedenken gebeurde toch, ik werd hopeloos verliefd. En ja dat had ik natuurlijk bij thuiskomst met Ellen moeten delen maar dat durfde ik niet. Stiekem hoopte ik dat het vanzelf af zou nemen. Ik was bang dat openheid voor nog meer ellende zou zorgen. En gek genoeg vond ik ondertussen Ellen nog steeds aantrekkelijk en lief. Maar het andere gevoel werd steeds sterker. Ik weet: dit verdient niet de schoonheidsprijs en als ik het terug zou kunnen draaien was het misschien anders afgelopen maar dat wilde ik op een gegeven moment eigenlijk niet meer. Ik was ook boos dat Ellen mij al tijden in de kou liet staan”.

Een belangrijk moment in de SCHIP-therapie is om met terugwerkende kracht te analyseren wat vooraf ging aan de seksuele ontrouw. Zelden zijn mensen actief op zoek naar een andere aantrekkelijker, leukere partner maar veel eerder naar hun ‘eigen leuke zelf’ van weleer. Sombere gedachten en negatieve gevoelens zorgen voor onrust en vragen om troost. De relatie komt in zwaar weer terecht en precies in de lacune van die sleets wordende relatie ontstaat er een ‘vacature’. Een nieuwe liefde kan die troost bieden. Met name voor de verlaten partner kan deze onthulling helend zijn. Er vindt als het ware een reconstructie plaats waardoor beiden begrijpen hoe het zo heeft kunnen gebeuren. Hoewel het helaas weinig verandert aan de feitelijke situatie kan het helpend zijn om betekenis te geven aan deze gebeurtenis.

Ik vraag Ellen of ze hierop zou kunnen reageren. Het blijft even stil aan haar kant. Ellen heeft duidelijk tijd nodig om de juiste woorden te vinden. Langzaam en voorzichtig formulerend lukt het haar uiteindelijk; “Ik schaam me zo ontzettend dat ik dus gewoon de andere kant op keek… dat ik het zo eng vond om met Robbert over zijn somberheid te praten…dat ik steeds hoopte dat het wel weer over zou gaan… dat ik bang was om dingen te horen die met mij te maken hadden… dat ik het toch niet goed kon doen.. dat ik…” Er volgt een gesmoord gesnik waarbij haar hele lichaam schokt. Vanuit een natuurlijke reflex heb ik even de neiging om haar te willen troosten. Ik realiseer me tegelijkertijd dat dit voor een therapeut not done is. Gelukkig staat Robbert op en loopt op Ellen af. Hij slaat zijn arm om haar heen en zegt: “we hebben het samen laten lopen Ellen, ik net zo goed als jij”.
Ellen stopt met heftig snikken en mengt zich weer in het gesprek. “Dat vind ik nou zo fijn dat je dit nu zegt, je hebt geen idee”.
Ook mij raakt dit en dat benoem ik.
De eerste stap naar herstel van het geschonden vertrouwen is gezet. Beide ex-partners nemen hun eigen verantwoordelijkheid voor hun misgelopen relatie. Maar hoe nu verder? Hoe kunnen Ellen en Robbert elkaar in de toekomst weer vertrouwen?

Ik geef ze de opdracht mee om de komende tijd na te denken over de prangende vraag: “hoe kun je er voor zorgen, wat zou jij kunnen doen zodat de ander jou weer kan vertrouwen? ”
Twee paar wenkbrauwen gaan omhoog en kijken mij aan. Wat zegt die therapeut nu, horen we dat goed? Ja dat horen jullie goed. Het is zaak dat jullie beiden hierin een actieve rol gaan spelen i.p.v. comfortabel achterover leunen in afwachting van ‘het bewijs’ dat die ander weer deugt.
Het kan niet anders zijn dan dat dit voor de komende twee weken voldoende stof tot nadenken gaat opleveren. Ik wens ze hierbij alle succes toe.

-Tineke Rodenburg –

« Oudere berichten Nieuwere berichten »

© 2019 SCHIP-aanpak

Thema gemaakt door Anders NorenBoven ↑